Jak zaplanować monitoring domu jednorodzinnego?

Monitoring domu jednorodzinnego planuje się w czterech krokach: ustalenie, ktędy da się poprowadzić okablowanie, dobór liczby i miejsc kamer, wybór i ukrycie rejestratora oraz sprawdzenie, gdzie kończy się kadr wobec drogi i sąsiada. Poniżej przechodzimy przez wszystkie cztery, z konkretami, których nie widać w katalogu. Jeśli szukasz systemu alarmowego, a nie kamer, to inny temat i opisaliśmy go osobno.

Czy do kamer w domu trzeba ciągnąć kable?

Monitoring przewodowy opiera się na skrętce poprowadzonej od rejestratora do każdej kamery. Ten sam kabel niesie obraz i zasilanie, w technologii PoE (Power over Ethernet). To rozwiązanie, które przy nowych domach na Pomorzu Zachodnim wybieramy najczęściej, bo kable idą wtedy w ścianach i pod tynkiem, a system nie zależy od jakości sieci Wi-Fi w domu.

Standardy PoE różnią się mocą, jaką potrafią dostarczyć do kamery. Ma to znaczenie przy kamerach zewnętrznych z grzałką i mocnym doświetlaczem podczerwieni, bo zimą pobierają więcej prądu niż latem.

Standard	Moc z gniazda	Moc dostępna dla urządzenia
IEEE 802.3af (PoE)	15,4 W	12,95 W
IEEE 802.3at (PoE+)	30 W	25,5 W
IEEE 802.3bt (PoE++)	do 90 W	do 71 W

Monitoring bezprzewodowy ma sens w domu wykończonym, gdzie skuwanie tynku byłoby większym problemem niż sam montaż kamery. Trzeba jednak pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, bezprzewodowa jest transmisja obrazu, a nie zasilanie: kamera i tak potrzebuje prądu albo regularnie ładowanego akumulatora. Po drugie, sygnał radiowy musi przejść przez ściany zewnętrzne, a im grubszy mur i im dalej od routera, tym większe ryzyko przerw w nagraniu.

W praktyce w domach jednorodzinnych często stosuje się rozwiązanie mieszane: przewód tam, gdzie da się go poprowadzić bez rujnowania wykończenia, i łączność bezprzewodowa do miejsc odciętych od domu głównego, na przykład do garażu wolnostojącego albo budynku gospodarczego na końcu działki.

Dlaczego kabel do kamery nie może być dowolnie długi?

To pytanie wraca przy prawie każdej większej działce. Maksymalna długość toru miedzianego w sieci Ethernet wynosi 100 metrów i jest to limit samej technologii, a nie kwestia jakości kabla czy kamery. Ten sam limit obowiązuje przy zasilaniu PoE (IEEE 802.3, okablowanie strukturalne wg TIA-568).

Dla domu jednorodzinnego to zwykle wystarcza z zapasem. Problem pojawia się przy dużych posesjach: brama oddalona od budynku, kamera przy końcu ogrodzenia, osobny budynek gospodarczy. Wtedy w połowie trasy stawia się dodatkowy punkt pośredni, na przykład przełącznik sieciowy w hermetycznej obudowie, albo przechodzi się na łączność radiową. Co ważne, taki punkt pośredni też potrzebuje zasilania, dlatego trzeba go zaplanować przed montażem, a nie po fakcie.

Ile kamer i gdzie je powiesić w domu jednorodzinnym?

Liczba kamer wynika nie z metrażu domu, tylko z liczby miejsc, którymi da się na posesję wejść i wyjechać. W typowym domu jednorodzinnym są to cztery obszary:

• brama i furtka, gdzie chodzi o rozpoznanie osoby i pojazdu,
• drzwi wejściowe i podjazd, czyli najczęstsza droga wejścia,
• tył domu, taras i drzwi balkonowe, zwykle najmniej widoczne z ulicy,
• garaż wolnostojący, warsztat albo budynek gospodarczy, gdzie stoi sprzęt.

Ważniejsze od liczby kamer jest to, jak ustawiony jest kadr. Kamera zawieszona za wysoko i patrząca stromo w dół nagra czubek głowy, a nie twarz. Kamera skierowana prosto w zachodzące słońce albo w lampę nad drzwiami odda sylwetkę na tle jasnej plamy. Dlatego kadry ustawia się na miejscu, po zmroku i za dnia, a nie tylko z drabiny w dniu montażu.

Osobna sprawa to światło. Kamera widzi tyle, ile jej pokaże oświetlenie. Na nieoświetlonym podjeździe nawet dobre urządzenie da obraz, z którego niewiele wynika, dlatego przy planowaniu monitoringu domu warto od razu pomyśleć o doświetleniu bramy i wejścia.

Co oznaczają IP66 i IK10 na kamerze zewnętrznej?

To dwa oznaczenia, które w ofertach pojawiają się najczęściej, i warto wiedzieć, co dokładnie znaczą, bo mówią o dwóch różnych rzeczach.

IP66 to stopień ochrony obudowy wg normy IEC 60529. Pierwsza cyfra dotyczy ciał stałych: 6 oznacza obudowę pyłoszczelną. Druga dotyczy wody: 6 oznacza odporność na silne strumienie wody. Dla kamery wiszącej pod okapem domu w zachodniopomorskim, gdzie wiatr potrafi wtłaczać deszcz poziomo pod połać dachu, to nie jest szczegół z katalogu.

IK10 to odporność na uderzenia mechaniczne wg normy IEC 62262. IK10 oznacza odporność na uderzenie o energii 20 dżuli, czyli najwyższy stopień w tej skali. Ma to znaczenie przy kamerach zawieszonych nisko, w zasięgu ręki: przy furtce, w przejściu, przy wejściu do garażu.

Nie każda kamera w domu musi mieć oba parametry na maksimum. Kamera pod okapem i kamera przy furtce pracują w zupełnie innych warunkach i to jest właściwe kryterium doboru.

Gdzie postawić rejestrator i jak długo trzymają się nagrania?

Rejestrator to najsłabszy punkt całego systemu, bo na nim są wszystkie nagrania. Jeśli stoi w widocznym miejscu tuż przy wejściu, włamywacz zabiera razem z nim cały materiał dowodowy. Dlatego rejestrator montuje się wewnątrz budynku, w miejscu nieoczywistym, najlepiej w zamykanej szafce, razem z zasilaniem awaryjnym, żeby przerwa w prądzie nie oznaczała przerwy w nagraniu.

Ile dni nagrań się zmieści, zależy od trzech rzeczy: pojemności dysku, liczby kamer i tego, czy nagrywają cały czas, czy tylko po wykryciu ruchu. Nie ma tu jednej odpowiedzi dla każdego domu, natomiast jest zasada praktyczna: czas przechowywania ustala się przed zakupem dysku, a nie po pierwszym zdarzeniu, gdy okazuje się, że nagranie sprzed tygodnia już się nadpisało.

Warto też sprawdzić przy odbiorze instalacji dwie rzeczy, o których łatwo zapomnieć: czy podgląd z telefonu działa poza domową siecią Wi-Fi oraz czy da się wyeksportować fragment nagrania do pliku. To ten drugi punkt decyduje, czy nagranie w ogóle nadaje się do przekazania policji albo ubezpieczycielowi.

Czy kamera na domu może obejmować chodnik i posesję sąsiada?

Nie powinna. Monitoring własnego domu prowadzony na własny użytek mieści się w tak zwanym wyjątku domowym, czyli wyłączeniu ze stosowania RODO dla przetwarzania danych przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze (art. 2 ust. 2 lit. c RODO). To wyłączenie przestaje jednak działać, gdy kamera obejmuje teren poza posesją.

„O ile nadzór kamer wideo rozciąga się choćby częściowo na przestrzeń publiczną i jest skierowany poza sferę prywatną osoby dokonującej przetwarzania, nie powinien on być rozumiany jako czynność o czysto osobistym lub domowym charakterze” (wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 11 grudnia 2014 r. w sprawie C-212/13, Ryneš).

W praktyce oznacza to, że kamerę przy bramie i wzdłuż ogrodzenia ustawia się tak, żeby kadr kończył się na granicy działki. Gdy z technicznego punktu widzenia nie da się inaczej, bo kamera musi patrzeć w stronę ulicy, stosuje się maski prywatności, czyli zasłonięcie fragmentu obrazu w ustawieniach kamery, tak żeby chodnik czy okno sąsiada nie były w ogóle rejestrowane.

Inne zasady obowiązują, gdy monitoring obejmuje ludzi w pracy albo klientów. Pisaliśmy o tym osobno: Co mówią przepisy o monitoringu w firmie? oraz Czy monitoring w sklepie jest legalny? RODO i przepisy.

Ten wpis nie jest poradą prawną. Przy wątpliwościach co do zakresu monitoringu warto skonsultować się z prawnikiem.

Monitoring a alarm: to nie jest ten sam system

Monitoring nagrywa i pozwala sprawdzić, co się wydarzyło. Alarm wykrywa wejście do budynku i natychmiast reaguje: sygnalizatorem, powiadomieniem, ewentualnie zgłoszeniem do agencji ochrony. To dwie różne funkcje i jedna nie zastępuje drugiej. Kamera sama z siebie nikogo nie wypłoszy i nikogo nie wezwie.

Wyjątkiem są kamery z aktywnym odstraszaniem, które po wykryciu ruchu włączają światło i komunikat głosowy. Reagują w czasie rzeczywistym, ale nadal nie pełnią roli systemu alarmowego z czujkami wewnątrz budynku. O doborze samego alarmu pisaliśmy tutaj: Jaki alarm do domu wybrać: przewodowy czy bezprzewodowy?

Przykłady instalacji w domach jednorodzinnych, w tym okablowanie na etapie budowy i kamery przy bramach, pokazujemy w naszych realizacjach.

Najczęstsze pytania

Czy do monitoringu domu potrzebny jest internet?

Do samego nagrywania nie. Rejestrator zapisuje obraz na dysku niezależnie od łącza. Internet jest potrzebny do podglądu z telefonu spoza domu i do powiadomień, więc w praktyce prawie każdy klient go podłącza.

Czy monitoring da się zamontować w gotowym, wykończonym domu?

Tak. Stosuje się wtedy prowadzenie kabla po zewnętrznej stronie budynku w listwie lub rurce, kamery bezprzewodowe albo połączenie obu rozwiązań. Więcej pracy wymaga zaplanowanie tras niż sam montaż.

Ile kamer wystarczy do domu jednorodzinnego?

Tyle, ile jest miejsc wejścia i wjazdu na posesję. W typowym domu są to brama, drzwi wejściowe, tył budynku z tarasem i budynek gospodarczy. Liczba wynika z układu działki, a nie z metrażu domu.

Czy nagranie z domowej kamery można przekazać policji?

Tak, pod warunkiem że rejestrator pozwala wyeksportować fragment nagrania do pliku i że materiał nie został jeszcze nadpisany. Dlatego przy odbiorze instalacji warto sprawdzić eksport i ustalony czas przechowywania nagrań.

Źródła

• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), art. 2 ust. 2 lit. c.
• Wyrok TSUE z 11 grudnia 2014 r. w sprawie C-212/13 (Ryneš): omówienie wyroku.
• IEEE 802.3af, 802.3at, 802.3bt: standardy zasilania PoE.
• TIA-568 oraz IEEE 802.3: maksymalna długość toru miedzianego 100 m.
• IEC 60529: stopnie ochrony IP. IEC 62262: stopnie ochrony IK.