Co się dzieje z monitoringiem i alarmem, gdy zabraknie prądu?

Alarm działa dalej, bo centrala ma własny akumulator, który według normy PN-EN 50131-6 ma podtrzymać system w stopniu 1 i 2 przez co najmniej 12 godzin. Monitoring gaśnie od razu: kamery, rejestrator, switch i router bez prądu nie nagrywają i nie wysyłają obrazu na telefon, chyba że stoi przy nich zasilacz awaryjny UPS. Poniżej wyjaśniamy, jak długo wytrzymuje alarm, co podłączyć do UPS-a, jak go dobrać i co z internetem w czasie awarii. Jeśli chcesz monitorować miejsce, w którym prądu nie ma wcale, to inny temat: monitoring gospodarstwa i farmy PV bez prądu.

Czy alarm działa bez prądu?

Tak, przewodowy system alarmowy działa bez prądu z sieci, bo zasilacz w centrali ma akumulator, który przejmuje zasilanie w chwili zaniku napięcia. Czujki, klawiatura, syrena i moduł powiadamiania GSM/LTE pracują dalej, a centrala może zgłosić brak zasilania sieciowego jako awarię, jeśli instalator ustawił takie powiadomienie.

Normy wyznaczają minimalny czas tej pracy. Dla najczęściej stosowanego zasilacza z akumulatorem ładowanym przez system (typ A) wynosi on:

Stopień zabezpieczenia	Minimalny czas pracy na akumulatorze (zasilacz typu A)	Czas doładowania akumulatora
Stopień 1 i 2 (dom, mały sklep, biuro)	12 godzin	do 72 godzin
Stopień 3 i 4 (obiekty wyższego ryzyka)	60 godzin, z możliwością skrócenia o połowę, gdy stan zasilacza jest przekazywany do stacji monitorowania	do 24 godzin

To minimum, a nie gwarancja. W tym czasie system ma jeszcze obsłużyć alarmy, czyli włączyć syrenę i wysłać powiadomienia, a syrena pobiera wyraźnie więcej niż czuwające czujki. Stopnie zabezpieczenia opisaliśmy szerzej we wpisie o wyborze alarmu do domu, a alarmy do sklepów i firm w tekście Jaki system alarmowy do sklepu i firmy?

Jak długo działa alarm bez prądu?

Tyle, na ile wystarczy pojemności akumulatora przy poborze prądu całego systemu. Zasada jest prosta: pojemność akumulatora w amperogodzinach dzielona przez łączny pobór w amperach daje przybliżony czas pracy w godzinach. Im więcej czujek, klawiatur, modułów i ekspanderów, tym krócej.

Instalator liczy to przy projekcie, dodając zapas na alarm i na starzenie się akumulatora. Stary akumulator ma mniejszą pojemność niż nowy, dlatego system, który przy odbiorze spełniał normę z nawiązką, po kilku latach może nie dotrwać do rana. Jeśli planujesz dołożyć czujki albo moduły, powiedz o tym wcześniej, bo każde urządzenie skraca czas pracy na akumulatorze.

Czy monitoring działa bez prądu?

Nie. Typowy monitoring przewodowy nie ma własnego akumulatora: kamery IP są zasilane przez switch PoE albo rejestrator, więc gdy gaśnie gniazdko, gaśnie cały system. Nie ma nagrania, nie ma podglądu w telefonie, nie przychodzą powiadomienia o ruchu.

Jest też drugi problem: nagranie z samego momentu awarii. Jeśli ktoś celowo wyłączy bezpieczniki w rozdzielnicy przed wejściem, kamery bez podtrzymania nie zapiszą tego, co działo się dalej. Dlatego rejestrator montuje się w miejscu ukrytym i z zasilaniem awaryjnym, o czym pisaliśmy przy planowaniu monitoringu domu.

Co podłączyć do UPS-a w monitoringu?

Do UPS-a podłącza się wszystko, przez co przechodzi obraz: rejestrator, switch PoE zasilający kamery oraz router i terminal światłowodowy albo modem. UPS podpięty tylko pod rejestrator nic nie da, jeśli kamery i sieć zgasną razem z prądem, bo rejestrator nie będzie miał czego nagrywać.

• Rejestrator: zapisuje obraz na dysk i trzyma nagrania.
• Switch PoE: zasila kamery tym samym kablem, którym płynie obraz.
• Router i ONT albo modem: bez nich monitoring nagrywa, ale nie wyśle nic na telefon.
• Zasilacze kamer analogowych lub Wi-Fi: jeśli kamery nie są zasilane przez PoE, ich zasilacze też muszą być na UPS-ie.

Alarm nie potrzebuje UPS-a, bo ma własny akumulator. Nie podłączaj do UPS-a monitoringu urządzeń, które nie są potrzebne w awarii, na przykład drukarki czy grzejnika na zapleczu, bo zjedzą czas podtrzymania.

Jak dobrać UPS do monitoringu?

UPS dobiera się do mocy w watach wszystkich podłączonych urządzeń, a nie do liczby na froncie obudowy. Producenci podają moc w woltoamperach (VA), a rzeczywiste obciążenie wyrażone jest w watach (W). Łączy je współczynnik mocy: UPS 1000 VA ze współczynnikiem 0,8 uciągnie 800 W.

1. Zsumuj moc w watach rejestratora, switcha PoE z kamerami i routera, biorąc wartości z kart katalogowych.
2. Pamiętaj, że w nocy kamery włączają oświetlacze podczerwieni i pobierają więcej niż w dzień. Licz pobór nocny, bo awarie rzadko wybierają godzinę.
3. Dodaj zapas mocy. Producent UPS-ów EVER zaleca bufor 15-20% dla obciążeń o stałym poborze.
4. Ustal, jak długo system ma pracować bez prądu. Czas podtrzymania zależy od obciążenia i pojemności akumulatorów UPS-a, więc sprawdzasz go w tabelach producenta dla Twojego obciążenia, a nie z samej mocy.

Jeśli potrzebujesz kilku godzin pracy, a nie kilkunastu minut, szuka się UPS-a z możliwością dołożenia zewnętrznych modułów bateryjnych albo łączy UPS z agregatem. Na placu budowy czy działce bez przyłącza sprawdzają się z kolei zestawy solarne, o których piszemy przy mobilnym monitoringu wizyjnym.

Co z internetem, gdy zabraknie prądu?

Internet w domu czy firmie przestaje działać, gdy zgaśnie router, nawet jeśli sieć operatora działa dalej. Dlatego router i terminal światłowodowy powinny być na tym samym UPS-ie co rejestrator.

Przy dłuższej awarii warto mieć drugą drogę. Sprawdzają się dwie:

• Router z zapasowym łączem LTE, który przełącza się na sieć komórkową, gdy padnie łącze stacjonarne.
• Moduł GSM/LTE w centrali alarmowej, który wysyła powiadomienia niezależnie od routera i pracuje na akumulatorze centrali.

Uczciwie trzeba dodać, że przy rozległej awarii na dużym obszarze sieć komórkowa też może słabnąć, bo nadajniki potrzebują prądu tak samo jak Twój router.

Jak często wymieniać akumulator w alarmie i w UPS-ie?

Akumulatory w centralach alarmowych i UPS-ach to zwykle akumulatory kwasowo-ołowiowe typu VRLA, które mają ograniczoną żywotność i wymienia się je co kilka lat. Na przykład producent popularnej serii Yuasa NP podaje projektowaną żywotność 5 lat, a w klasyfikacji EUROBAT seria ta mieści się w grupie 3-5 lat.

Nie czekaj, aż akumulator padnie w czasie awarii. Centrale alarmowe potrafią testować akumulator i zgłaszać jego awarię, a przy okresowym przeglądzie serwis sprawdza jego stan pod obciążeniem. Przy UPS-ie warto raz na jakiś czas zrobić próbę: wyłączyć zasilanie z sieci i zobaczyć, czy rejestrator, kamery i router rzeczywiście pracują dalej.

Jak przygotować monitoring i alarm na wyłączenia prądu zimą?

Zimą noc trwa dłużej, więc kamery dłużej pracują z podczerwienią, a przerwa w prądzie po wichurze albo oblodzeniu linii częściej wypada w ciemności. Na Pomorzu Zachodnim, gdzie silny wiatr od Zalewu i morza nie jest rzadkością, dobrze sprawdzić system przed sezonem.

• Sprawdź wiek akumulatora w centrali i w UPS-ie.
• Upewnij się, że alarm powiadomi Cię o braku zasilania sieciowego, a nie tylko o włamaniu.
• Zapisz się na powiadomienia o planowanych wyłączeniach. W Szczecinie i regionie publikuje je Enea Operator, a awarie zgłasza się pod numerem pogotowia energetycznego 991.
• W domku letniskowym, który zimą stoi pusty, zadbaj o to, żeby alarm zgłosił zanik prądu od razu. Więcej o takim obiekcie: monitoring domku letniskowego.

Jak zabezpieczamy monitoring i alarm przed brakiem prądu?

Zasilanie awaryjne planujemy od początku projektu, a nie po pierwszej awarii.

• Centrale alarmowe, które montujemy, mają podtrzymanie bateryjne.
• Rejestrator, switch PoE i router podłączamy do zasilania awaryjnego w szafie teletechnicznej.
• Prowadzimy regularne przeglądy i serwis, a to dobry moment, żeby sprawdzić akumulatory, zanim zawiodą.

Tam, gdzie prądu nie ma wcale, stawiamy wieże z zasilaniem solarnym. Przykłady szaf i instalacji w firmach są w naszych realizacjach.

Najczęstsze pytania

Czy kamera Wi-Fi działa bez prądu?

Nie, chyba że ma własny akumulator albo jej zasilacz i router są podłączone do UPS-a. Bezprzewodowa jest transmisja obrazu, a nie zasilanie, więc bez prądu kamera i router gasną tak samo jak kamery przewodowe.

Czy zwykły UPS do komputera nada się do monitoringu?

Może się nadać, jeśli ma wystarczającą moc w watach dla rejestratora, switcha i routera i zapewnia potrzebny czas podtrzymania. Sprawdź to w tabeli czasu pracy producenta dla sumy mocy Twoich urządzeń.

Jaki akumulator do centrali alarmowej?

Taki, jaki przewiduje producent centrali, o pojemności wynikającej z obliczenia poboru prądu całego systemu i wymaganego czasu pracy. Większy akumulator niż dopuszcza zasilacz centrali nie jest dobrym pomysłem, bo może nie zdążyć się naładować w wymaganym czasie.

Czy alarm powiadomi mnie o braku prądu?

Może, jeśli instalator ustawi powiadamianie o awarii zasilania sieciowego. Warto o to poprosić, bo informacja o braku prądu to często pierwszy sygnał, że monitoring za chwilę przestanie nagrywać.

Źródła

• PN-EN 50131-6: Systemy alarmowe. Systemy sygnalizacji włamania i napadu. Zasilacze; PN-EN 50131-1: Wymagania systemowe. Czasy podtrzymania 12 h (stopnie 1-2) i 60 h (stopnie 3-4) dla zasilacza typu A, skrócenie o połowę przy przekazywaniu stanu zasilacza do stacji monitorowania, doładowanie w 72 h / 24 h, omówienie: Zabezpieczenia, „Zasady zasilania systemów sygnalizacji włamania i napadu” oraz Montersi, „Jak obliczyć wymaganą pojemność akumulatora do alarmu?”.
• EVER, „Dobór mocy zasilacza UPS”: moc pozorna i czynna, przykład 1000 VA × 0,8 = 800 W, bufor mocy 15-20%, czynniki czasu podtrzymania: ever.eu.
• GS Yuasa, seria NP (VRLA): projektowana żywotność 5 lat, klasyfikacja EUROBAT 3-5 lat: yuasa.com.
• SATEL, Centrala alarmowa INTEGRA Plus, instrukcja użytkownika: test akumulatora, pamięć awarii: instrukcja INTEGRA Plus (PDF).
• Enea Operator, planowane wyłączenia dla Oddziału Szczecin i zapis na powiadomienia, pogotowie energetyczne 991: wylaczenia.operator.enea.pl.